Jak angażować młodsze pokolenia w firmę rodzinną?
Data publikacji 2025-03-24
Firmy rodzinne są bardzo istotne w polskiej gospodarce, generują blisko 70% PKB. Jednak jednym z największych wyzwań, przed którymi stoją, jest sukcesja, czyli przekazanie biznesu młodszemu pokoleniu. Przedsiębiorcy często zmagają się z brakiem zainteresowania ze strony sukcesorów, konfliktami międzypokoleniowymi oraz koniecznością dostosowania firmy do dynamicznie zmieniających się warunków rynkowych.
Z danych wynika, że tylko 30% firm rodzinnych przechodzi do drugiego pokolenia, a jedynie 10% utrzymuje się w rękach trzeciego pokolenia. To pokazuje, jak trudnym procesem jest sukcesja i jak ważne staje się zaangażowanie młodszych pokoleń w firmę już na wczesnym etapie ich kariery zawodowej.
Jak przekazać młodszemu pokoleniu wartość biznesu rodzinnego?
Jednym z podstawowych kroków w procesie sukcesji jest pokazanie młodszemu pokoleniu wartości, jaką niesie za sobą biznes rodzinny. Właściciele firm rodzinnych muszą podjąć świadome działania, aby sukcesorzy dostrzegli potencjał firmy i chcieli się w nią zaangażować.
Wielu młodych ludzi niechętnie przejmuje rodzinne przedsiębiorstwo, ponieważ postrzega je jako przestarzałe i niedopasowane do współczesnych realiów rynkowych. Dlatego niezwykle istotne jest otwarcie firmy na nowe technologie, globalizację oraz nowoczesne formy zarządzania, które mogą przyciągnąć młodszych członków rodziny i sprawić, że dostrzegą w firmie szansę na rozwój.
Sukcesja jako proces, nie jednorazowa decyzja
Sukcesja w firmach rodzinnych to proces, który powinien być rozłożony na lata. Właściciele nie mogą oczekiwać, że młodsze pokolenie nagle przejmie zarządzanie biznesem i od razu będzie gotowe do podejmowania strategicznych decyzji.
Eksperci ds. firm rodzinnych wskazują, że odpowiednio przeprowadzona sukcesja powinna trwać od 5 do 10 lat i obejmować stopniowe wprowadzanie sukcesorów w różne aspekty działalności firmy. Ważne jest, aby sukcesor miał możliwość zdobycia doświadczenia na różnych stanowiskach w firmie, poznania jej struktury, strategii oraz wartości, które od lat budowały jej pozycję na rynku.
Nowoczesne strategie angażowania młodszych pokoleń
Profesjonalizacja zarządzania
Wielu nestorów firm rodzinnych obawia się oddania sterów młodszemu pokoleniu, ponieważ przez lata przyzwyczaili się do podejmowania decyzji w sposób intuicyjny i nieformalny. Jednak aby firma mogła przetrwać kolejne dekady, konieczne jest wprowadzenie profesjonalnych struktur zarządzania.
Jednym z rozwiązań jest zatrudnienie zewnętrznych menedżerów, którzy pomogą uporządkować zarządzanie i wesprą sukcesorów w budowaniu nowoczesnych strategii biznesowych. Przykładem takiego podejścia jest Blachotrapez – firma, która z powodzeniem rozwija się pod kierownictwem zewnętrznych specjalistów.
Inwestowanie w edukację sukcesorów
Nowoczesne rynki wymagają szerokiej wiedzy z zakresu zarządzania, finansów oraz technologii. Dlatego właściciele firm rodzinnych coraz częściej wysyłają swoich następców na studia MBA lub praktyki w międzynarodowych korporacjach, aby zdobyli doświadczenie, które później mogą wykorzystać w rodzinnej firmie. Tego rodzaju edukacja nie tylko poszerza kompetencje biznesowe sukcesorów, ale także uczy ich strategicznego myślenia oraz podejmowania decyzji w skomplikowanym środowisku rynkowym. Ponadto kontakt z globalnymi trendami i nowoczesnymi rozwiązaniami pozwala młodym liderom spojrzeć na rodzinny biznes z innej perspektywy, wprowadzając innowacyjne podejście do zarządzania i ekspansji na nowe rynki.
Dostosowanie firmy do nowych realiów rynkowych
Młodsze pokolenie chętniej angażuje się w biznes rodzinny, jeśli widzi w nim potencjał na przyszłość. Wprowadzenie nowych technologii, digitalizacja oraz wdrażanie strategii ESG mogą być niezwykle ważne w przekonaniu młodych sukcesorów, że przedsiębiorstwo rodzinne to nie tylko tradycja, ale również szansa na rozwój w nowoczesnym świecie. Młodzi liderzy często oczekują większej elastyczności w sposobie kierowania oraz możliwości wdrażania innowacyjnych rozwiązań, które mogą zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstwa. Warto także podkreślić, że firmy rodzinne, które stawiają na nowoczesne podejście do zarządzania i angażują kolejne pokolenia w procesy decyzyjne, częściej odnoszą sukces w długoterminowej perspektywie.
Budowanie wspólnych wartości i misji firmy
Aby młodsze pokolenie chciało zachować ciągłość rodzinnego biznesu, musi utożsamiać się z jego wartościami. Istotne jest zatem opracowanie Konstytucji Firmy Rodzinnej – dokumentu, który jasno określi zasady współpracy między pokoleniami, wartości firmy oraz jej długoterminowe cele. Taki dokument pozwala uniknąć nieporozumień i konfliktów, które mogą pojawić się w procesie sukcesji, dając wszystkim członkom rodziny jasno określone role i odpowiedzialności. Ponadto Konstytucja Firmy Rodzinnej stanowi fundament dla strategii biznesowej, umożliwiając budowanie stabilnej przyszłości przedsiębiorstwa zgodnie z wizją założycieli i zmieniającymi się oczekiwaniami kolejnych pokoleń.
Wyzwania związane z sukcesją
Choć dobrze przeprowadzona sukcesja może wzmocnić firmę i zapewnić jej stabilność na kolejne dekady, to niewłaściwe podejście do tego procesu może prowadzić do poważnych problemów.
-
Konflikty międzypokoleniowe. Jednym z najczęstszych problemów jest różnica w podejściu do zarządzania. Nestorzy często niechętnie oddają władzę i podważają kompetencje młodszych sukcesorów, co prowadzi do konfliktów i frustracji.
-
Brak planu sukcesji. Wiele firm rodzinnych nie ma jasno określonego planu sukcesji, co prowadzi do chaosu i niepewności w momencie przejęcia firmy przez młodsze pokolenie.
-
Brak zainteresowania sukcesorów firmą. Nie każde młodsze pokolenie chce przejmować rodzinny biznes. W takich przypadkach warto rozważyć alternatywy, takie jak sprzedaż firmy, wejście na giełdę czy zatrudnienie profesjonalnego zarządu.
Chcesz odpowiednio zaplanować proces sukcesyjny? Skorzystaj z wiedzy i doświadczenia Instytutu Biznesu Rodzinnego, więcej informacji znajdziesz na stronie: familybusiness.ibrpolska.pl
Sukcesja jako klucz do długowieczności firmy rodzinnej
Angażowanie młodszych pokoleń w firmę rodzinną to ważny element sukcesji. Właściciele firm muszą zrozumieć, że młodsze pokolenie ma inne oczekiwania, inne podejście do pracy i inne ambicje niż ich rodzice czy dziadkowie. Podstawą jest więc stworzenie warunków, które sprawią, że sukcesorzy dostrzegą wartość w kontynuowaniu rodzinnego biznesu.
Przedsiębiorstwa, które chcą przetrwać kolejne dekady, muszą otworzyć się na zmiany, wdrażać nowe technologie i profesjonalizować zarządzanie. Tylko w ten sposób możliwe jest zbudowanie trwałego biznesu, który będzie miał szansę przetrwać w rękach kolejnych pokoleń.
Artykuł sponsorowany