Jak założyć działalność gospodarczą? Krok po kroku

Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej jest bezpłatne i możesz przeprowadzić je online przez biznes.gov.pl. Przygotuj Profil Zaufany albo podpis kwalifikowany, wybierz PKD i formę opodatkowania, a następnie wyślij wniosek CEIDG. Na jego podstawie dane trafiają do ZUS, urzędu skarbowego i GUS.

Czy musisz zakładać firmę?

Jeżeli wykonujesz zorganizowaną działalność zarobkową we własnym imieniu i w sposób ciągły, co do zasady potrzebujesz wpisu do CEIDG. Przy niewielkiej skali możesz jednak skorzystać z działalności nierejestrowej. Nie jest ona osobną formą JDG, lecz uproszczonym sposobem wykonywania drobnej działalności bez wpisu do rejestru przedsiębiorców.

Możesz prowadzić działalność nierejestrową, jeśli łącznie spełniasz następujące warunki:

• Przychód należny z działalności nie przekracza w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku.
• W ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziłeś działalności gospodarczej.
• Działasz jako osoba fizyczna, a nie w ramach spółki cywilnej.
• Nie prowadzisz działalności regulowanej wymagającej zezwolenia, koncesji albo wpisu do właściwego rejestru.

Po przekroczeniu limitu przychodu działalność staje się działalnością gospodarczą, a na złożenie wniosku do CEIDG masz 7 dni. Limit dotyczy przychodu, nie dochodu, dlatego nie pomniejsza się go o koszty. Niektóre aktywności, między innymi agroturystyka rolników, produkcja wina przez rolników i rolniczy handel detaliczny, podlegają odrębnym zasadom.

Co ustalić przed rejestracją JDG?

JDG prowadzi osoba fizyczna we własnym imieniu. Jedna osoba może mieć jeden wpis w CEIDG, ale w ramach tego wpisu może wykonywać wiele rodzajów działalności. Przed otwarciem formularza przygotuj najważniejsze decyzje.

Nazwa, adres i data rozpoczęcia

Nazwa firmy musi zawierać co najmniej twoje imię i nazwisko podane w mianowniku, na przykład „Jan Kowalski”. Możesz dodać opis usług, nazwę marki albo określenie branży. W formularzu wskaż także datę rozpoczęcia działalności. Nie musi być ona taka sama jak dzień wysłania wniosku, ale od niej powstają obowiązki podatkowe i ubezpieczeniowe.

Podaj adres do doręczeń oraz, jeśli prowadzisz działalność w stałym miejscu, adres wykonywania działalności. Do zgłaszanego lokalu musisz mieć tytuł prawny, na przykład własność, najem, dzierżawę albo użyczenie. Jeśli pracujesz mobilnie i nie masz stałego miejsca, możesz wskazać taką opcję w formularzu. Rejestracja nowej firmy obejmuje także utworzenie adresu do e-Doręczeń.

Kody PKD

PKD opisuje rodzaj wykonywanej działalności. Wybierz jeden kod główny, który najlepiej odpowiada działalności mającej przynosić największe przychody, oraz kody dodatkowe dla pozostałych usług lub produktów. Nie wybieraj kodów przypadkowo. Jeśli zakres działalności się zmieni, dane w CEIDG można później bezpłatnie zaktualizować.

Forma opodatkowania

Przy wyborze weź pod uwagę przewidywane przychody, koszty, rodzaj usług oraz możliwość korzystania z ulg. Skala podatkowa jest formą domyślną, jeśli nie wybierzesz innej opcji. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:

Karta podatkowa nie jest dostępna dla nowych przedsiębiorców. Mogą ją kontynuować wyłącznie podatnicy, którzy byli już opodatkowani w tej formie na określonych zasadach. Przy bardziej złożonej sytuacji podatkowej wyboru dokonaj po konsultacji z księgowym albo doradcą podatkowym.

Jak wypełnić wniosek CEIDG online?

Przygotuj dane, które wpiszesz do kreatora. Potrzebne mogą być między innymi:

• Dane osobowe, obywatelstwo, PESEL albo identyfikator europejski oraz dokument tożsamości.
• Nazwa firmy, nazwa skrócona, kody PKD i planowana liczba pracowników.
• Data rozpoczęcia działalności oraz informacje o ubezpieczeniu w ZUS, KRUS albo za granicą.
• Adres zamieszkania, adres do doręczeń, adres wykonywania działalności i dane do e-Doręczeń.
• Dane właściwego urzędu skarbowego oraz wybrana forma opodatkowania.

1. Wejdź na biznes.gov.pl i zaloguj się do Konta Przedsiębiorcy.
2. Uruchom usługę założenia działalności gospodarczej i wybierz wniosek o wpis do CEIDG.
3. Wypełnij kreator, podając dane osobowe, nazwę, adresy, datę rozpoczęcia, PKD, formę opodatkowania oraz informacje dotyczące ZUS.
4. Sprawdź podsumowanie, podpisz wniosek Profilem Zaufanym albo podpisem kwalifikowanym i wyślij go elektronicznie.
5. Pobierz potwierdzenie wysłania i sprawdź wpis w wyszukiwarce CEIDG.

Przed wysłaniem wniosku sprawdź jeszcze następujące elementy:

• PKD – czy kod główny i kody dodatkowe odpowiadają faktycznym usługom.
• Opodatkowanie – czy zaznaczyłeś wybraną formę, zamiast pozostawiać skalę jako przypadkową opcję domyślną.
• Podpis – czy masz aktywny Profil Zaufany albo podpis kwalifikowany.
• Adresy – czy masz tytuł prawny do zgłaszanych lokali i dostęp do adresu do doręczeń.

Jeśli nie masz jeszcze NIP albo REGON, wniosek CEIDG obejmuje również wnioski o ich nadanie. NIP jest co do zasady uzupełniany w ciągu 1 dnia roboczego, a REGON w ciągu 7 dni. Rejestracja sama w sobie nie kosztuje.

Co zrobić po rejestracji?

Wniosek CEIDG przekazuje dane do ZUS, urzędu skarbowego i GUS, ale nie zwalnia cię ze sprawdzenia dalszych formalności. ZUS przygotowuje zgłoszenia na podstawie informacji podanych w kreatorze. Przedsiębiorca musi zweryfikować dane i dopilnować wysłania właściwego formularza.

Do ubezpieczeń możesz zostać zgłoszony na formularzu ZUS ZUA, gdy podlegasz ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu, albo ZUS ZZA, gdy korzystasz z Ulgi na start i zgłaszasz się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego. Zgłoszenia dokonuje się co do zasady w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia.

Ulga na start może zwolnić z opłacania składek społecznych przez pierwsze 6 miesięcy, jeśli spełnisz ustawowe warunki, między innymi dotyczące wcześniejszego prowadzenia firmy i świadczenia usług na rzecz byłego pracodawcy. Składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa. Po tym okresie mogą być dostępne preferencyjne składki społeczne.

Sprawdź też, czy musisz zarejestrować się jako czynny podatnik VAT. Jeżeli tak, złóż formularz VAT-R, najpóźniej przed rozpoczęciem sprzedaży objętej VAT. Zwolnienie z VAT zależy między innymi od limitu sprzedaży i rodzaju wykonywanych czynności, dlatego przy usługach wyłączonych ze zwolnienia potrzebna jest indywidualna analiza.

CEIDG automatyzuje przekazanie danych, ale odpowiedzialność za poprawność informacji i terminowe zgłoszenia nadal ponosi przedsiębiorca.

Po rejestracji wybierz sposób prowadzenia księgowości, przygotuj ewidencję sprzedaży i ustal terminy płatności podatków oraz składek. Konto firmowe nie zawsze jest obowiązkowe przy JDG, ale ułatwia rozdzielenie finansów. Jest potrzebne między innymi przy określonych transakcjach między przedsiębiorcami oraz w sytuacjach związanych z białą listą podatników VAT lub mechanizmem podzielonej płatności.

Jeżeli planowana działalność wymaga koncesji, licencji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej, sam wpis do CEIDG nie wystarczy. Sprawdź te wymogi przed rozpoczęciem sprzedaży lub świadczenia usług na biznes.gov.pl.

Gdy masz przygotowane dane, podpis elektroniczny i wybrane zasady rozliczeń, możesz przejść do wniosku CEIDG online. Po otrzymaniu wpisu pozostaje dopilnowanie zgłoszeń do ZUS, ewentualnego VAT-R oraz bieżącej księgowości.

Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przepisy dotyczące podatków, składek i limitów mogą się zmieniać, dlatego w indywidualnej sytuacji skonsultuj się z księgowym, doradcą podatkowym lub właściwym urzędem.